ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi

Çalışanların sağlık ve güvenliğini ön planda tutarak iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemeye yönelik uluslararası standart

ISO 45001 Nedir?

ISO 45001, Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) tarafından 2018 yılında yayınlanan İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Yönetim Sistemi standardıdır. OHSAS 18001 standardının yerine geçen bu standart, işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için kapsamlı bir çerçeve sunar.

ISO 45001, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek, güvenli ve sağlıklı çalışma ortamları oluşturmak amacıyla tasarlanmıştır. PDCA (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) döngüsüne dayanan bu standart, risk temelli bir yaklaşım benimser.

ISO 45000 Standart Ailesi

ISO 45001, ISO 45000 serisi içinde yer alan ve iş sağlığı ile güvenliği konusunda yayınlanmış tek ISO standardıdır. Ancak bu alanda kılavuz niteliğinde diğer dokümanlar da bulunmaktadır:

  • ISO 45002: ISO 45001 uygulama kılavuzu
  • ISO 45003: Psikososyal risk yönetimi kılavuzu
  • ISO 45005: COVID-19 ile ilgili iş güvenliği kılavuzu
  • ISO 45006: Uzaktan çalışmada iş sağlığı ve güvenliği

ISO 45001 Standardının Amacı

ISO 45001 standardının temel amacı, kuruluşlara çalışanlarının işle ilgili yaralanmalarına ve sağlık sorunlarına yol açabilecek riskleri yönetebilecekleri bir sistem sağlamaktır. Bu sistem sayesinde:

1

Çalışan Sağlığı

İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi, çalışan sağlığının korunması.

2

Yasal Uyum

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyumun sağlanması.

3

Sürekli İyileştirme

İSG performansının sürekli olarak iyileştirilmesi.

ISO 45001 Temel Hedefleri ve Gereksinimleri

ISO 45001 standardının temel hedefleri ve gereksinimleri şunlardır:

1

Liderlik ve Çalışan Katılımı

  • Üst yönetimin taahhüdü
  • İSG politikasının oluşturulması
  • Çalışanların katılımının sağlanması
2

Planlama

  • Risk ve fırsatların belirlenmesi
  • Yasal gerekliliklerin tespiti
  • İSG hedeflerinin oluşturulması
3

Destek ve Operasyon

  • Kaynakların sağlanması
  • Yetkinlik ve farkındalık
  • İletişim ve dokümantasyon
4

Performans Değerlendirme

  • İzleme, ölçme, analiz ve değerlendirme
  • İç denetimler
  • Yönetimin gözden geçirmesi
5

İyileştirme

  • Uygunsuzlukların ve düzeltici faaliyetlerin yönetimi
  • Sürekli iyileştirme

ISO 45001 Prensipleri

ISO 45001 standardı aşağıdaki temel prensipler üzerine kurulmuştur:

  • Çalışan Koruma: Çalışanların işle ilgili yaralanma ve hastalıklardan korunması
  • Yasal Uyum: İlgili yasal ve diğer şartlara uyum
  • Risk Temelli Yaklaşım: Tehlikelerin belirlenmesi ve risklerin değerlendirilmesi
  • Sürekli İyileştirme: İSG performansının sürekli olarak iyileştirilmesi
  • Paydaş Katılımı: Çalışanların ve diğer paydaşların sürece dahil edilmesi
  • Yaşam Döngüsü Perspektifi: Ürün ve hizmetlerin tüm yaşam döngüsünde İSG'nin dikkate alınması

ISO 45001'in Faydaları

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi'nin kuruluşlara sağladığı faydalar:

1

Çalışanlar İçin

  • Daha güvenli çalışma ortamı
  • İş kazalarının ve meslek hastalıklarının azalması
  • Sağlık ve güvenlik bilincinin artması
2

İşletme İçin

  • Yasal uyumluluk ve cezalardan kaçınma
  • Üretim kayıplarının azalması
  • Sigorta maliyetlerinin düşmesi
3

İtibar İçin

  • Kurumsal itibarın güçlenmesi
  • Müşteri ve tedarikçi güveninin artması
  • Rekabet avantajı sağlanması
4

Maliyetler İçin

  • İş kazası maliyetlerinin azalması
  • Verimlilik artışı
  • İş gücü kayıplarının önlenmesi

ISO 45001 Belgesi Nasıl Alınır?

ISO 45001 belgelendirme süreci genellikle şu adımlardan oluşur:

1

Gap Analizi

Mevcut İSG uygulamalarının ISO 45001 gereklilikleriyle karşılaştırılması.

2

Planlama

İSG politikası, hedefler ve süreçlerin oluşturulması.

3

Uygulama

Belirlenen politikaların ve prosedürlerin uygulamaya geçirilmesi.

4

İç Tetkik

Sistemin iç denetimlerle kontrol edilmesi.

5

Belgelendirme

Akredite bir belgelendirme kuruluşu tarafından denetim yapılması.

ISO 45001 Belgelendirme Süreci Nasıl İşler?

ISO 45001 belgelendirme süreci genellikle iki aşamalı bir denetim sürecinden oluşur:

  • Aşama 1 Denetim: Doküman incelemesi ve hazırlık değerlendirmesi
  • Aşama 2 Denetim: Detaylı uygulama değerlendirmesi
  • Belgelendirme Kararı: Denetim bulgularının değerlendirilmesi
  • Belgenin Verilmesi: Uygun bulunursa 3 yıl geçerli belgenin düzenlenmesi
  • Gözlem Denetimleri: Yılda bir kez yapılan takip denetimleri
  • Yeniden Belgelendirme: 3 yıl sonunda sistemin yeniden değerlendirilmesi

Kimler ISO 45001 Standardını Uygulayabilir?

ISO 45001 standardı, büyüklüğü, sektörü veya faaliyet alanı ne olursa olsun çalışan istihdam eden tüm kuruluşlar tarafından uygulanabilir:

1

Üretim Sektörü

Fabrikalar, atölyeler, inşaat şirketleri gibi yüksek riskli işletmeler.

2

Hizmet Sektörü

Ofisler, hastaneler, oteller, okullar gibi hizmet sağlayıcılar.

3

Kamu Kuruluşları

Belediyeler, bakanlıklar, kamu hizmeti veren kurumlar.

4

STK'lar

Sivil toplum kuruluşları ve dernekler.

Neden ISO 45001?

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi'nin kuruluşlar için kritik öneme sahip olmasının nedenleri:

  • Yasal Zorunluluk: İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyum sağlar
  • İnsan Hakları: Çalışanların temel haklarını korur
  • Maliyet Tasarrufu: İş kazalarının maliyetlerini azaltır
  • Verimlilik: Çalışan verimliliğini artırır
  • İtibar: Kurumsal itibarı güçlendirir
  • Rekabet Avantajı: İhalelerde ve müşteri ilişkilerinde avantaj sağlar
  • Sürdürülebilirlik: İş sürekliliğini garanti altına alır

Sık Sorulan Sorular

ISO 45001 hakkında en çok merak edilenler

ISO 45001 belgesi almak zorunlu mudur?

Hayır, ISO 45001 belgelendirme gönüllülük esasına dayanır. Ancak bazı sektörlerde müşteri talebi veya yasal zorunluluk olarak karşınıza çıkabilir.

ISO 45001 ile OHSAS 18001 arasındaki fark nedir?

ISO 45001, OHSAS 18001'in yerini alan ve daha kapsamlı bir standarttır. ISO 45001'de risk temelli yaklaşım, üst yönetim taahhüdü ve yaşam döngüsü perspektifi gibi yeni gereklilikler bulunur.

ISO 45001 belgelendirme süreci ne kadar sürer?

Süreç, kuruluşun büyüklüğüne ve mevcut İSG sistemine bağlı olarak genellikle 3-6 ay arasında tamamlanır.

ISO 45001 belgesi geçerlilik süresi ne kadardır?

ISO 45001 belgesi 3 yıl geçerlidir. Bu süre boyunca yılda en az bir kez gözlem denetimi yapılır. 3 yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimi gerekir.

ISO 45001 ile diğer ISO standartları entegre edilebilir mi?

Evet, ISO 45001 yüksek seviyeli yapısı (HLS) sayesinde ISO 9001 (Kalite) ve ISO 14001 (Çevre) gibi diğer yönetim sistem standartlarıyla kolayca entegre edilebilir.

ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemi Hakkında Bilgi Alın

Profesyonel ekibimiz size en uygun ISO 45001 belgelendirme süreci için destek sağlayacaktır. Hemen iletişime geçin!

İletişime Geçin